Dagboek van een herdershond – Alles over de Limburgse klassieker

Dagboek van een herdershond is een Nederlandse dramaserie uit de late jaren zeventig die zich afspeelt in het Limburgse Geleen van 1914. De serie volgt de jonge, idealistische kapelaan Erik Odekerke die worstelt met de conservatieve hiërarchie van een klein dorp aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog.

Willy van Hemert regisseerde deze 16-delige productie, gebaseerd op de roman De kraai op den kruisbalk (ook bekend als Kroniek eener parochie) van priester Jacques Schreurs. De serie werd oorspronkelijk uitgezonden door de KRO op Nederland 1 tussen januari 1978 en januari 1980, en geldt sindsdien als een van de hoogtepunten van het Nederlandse televisiedrama.

Met sterren als Jo De Meyere, Kees Brusse en Renée Soutendijk bood de productie een scherp gesneden portret van klassentegenstellingen, religieuze spanningen en de opkomst van de steenkolenindustrie in Zuid-Limburg. De buitenopnames vonden plaats in Eijsden, terwijl mijnscènes werden gefilmd in Waterschei-Genk en Valkenburg.

Wat is Dagboek van een herdershond?

Kernfeiten op een rij

• Gebaseerd op de autobiografisch getinte roman van priester Jacques Schreurs
• Speelt zich af in 1914, tijdens de opkomst van de Staatsmijn Maurits
• Geregisseerd door Willy van Hemert met Joop van den Ende als producent
• Muziek gecomponeerd door Ruud Bos, uitgebracht op LP
• Internationaal verkocht aan Duitsland, Finland en Zuid-Amerika
• Beoordeeld met 7,3 op IMDb
• Opschrift “herdershond” verwijst naar hoe de pastoor zijn kapelaan ziet

Specificaties

Waar kan ik Dagboek van een herdershond kijken?

De beschikbaarheid van de serie is beperkt tot archieven en fysieke dragers. De eerste aflevering is in 4K-kwaliteit gerestaureerd en te bekijken op YouTube. Ook de tweede aflevering uit 1978 circuleert op het platform. Voor compleetheid zijn de VHS-box (vier delen) uit 2003 en de tweedelige DVD-set uit hetzelfde jaar de enige commerciële fysieke opties.

Het archief van Beeld en Geluid bevat de volledige serie. Daarnaast host het Internet Archive audio-opnames van de originele uitzendingen. Actieve streamingdiensten als Netflix, Videoland of NPO Plus bieden de serie momenteel niet aan.

Hoeveel afleveringen heeft Dagboek van een herdershond en wanneer werd het uitgezonden?

De serie telt precies zestien afleveringen, verdeeld over twee gelijke seizoenen van acht delen. Seizoen één ging in première op 16 januari 1978 en liep tot medio dat jaar. Seizoen twee volgde eind 1979 en eindigde definitief op 29 januari 1980. Elke aflevering duurt ongeveer vijftig minuten.

Het eerste seizoen volgt de plot van Schreurs’ roman vrij getrouw. Het tweede seizoen onderging substantiële wijzigingen nadat acteur Ko van Dijk jr., die de rol van boer Bonte vertolkte, overleed tijdens de productie. Dit dwong de makers tot herschrijving, waarbij Renée Soutendijk een grotere rol kreeg toebedeeld.

Wie zijn de belangrijkste acteurs en wie bedacht de serie?

Regie en scenario

Willy van Hemert, een van de nestoren van de Nederlandse televisie, ontwikkelde de serie naar de literaire bron van Jacques Schreurs. Producent Joop van den Ende zorgde voor de realisatie tijdens een periode waarin televisiedrama hoogtij vierde op de Nederlandse buis.

Hoofdcast

Jo De Meyere vertolkt de naïeve maar welluidende kapelaan Erik Odekerke, die per fiets het dorp binnenrijdt en al snel botst met de autoritaire pastoor Bonhomme gespeeld door Kees Brusse. Ko van Dijk jr. maakte in het eerste seizoen indruk als boer Bonte, maar overleed voor het begin van seizoen twee. Renée Soutendijk nam een prominente plaats in in het tweede seizoen. Rudi Falkenhagen completeerde de hoofdcast.

Hoe verliep het historische traject van de serie?

1. 1914 – Het verhaal speelt zich af in het Limburgse Geleen, tijdens de opkomst van de steenkolenindustrie rond de Staatsmijn Maurits.
2. 16 januari 1978 – Eerste uitzending van seizoen één (acht afleveringen) op Nederland 1.
3. Medio 1978 – Seizoen één eindigt met hoge kijkcijfers en critici vol lof over de authenticiteit.
4. Eind 1979 – Start uitzending seizoen twee, herschreven na het overlijden van Ko van Dijk jr.
5. 29 januari 1980 – Laatste aflevering wordt uitgezonden; einde van de serie.
6. 2003 – Commerciële release op VHS (vier delen) en DVD (twee delen).
7. Heden – Aflevering één en twee beschikbaar via YouTube en Internet Archive; archiefmateriaal bij Beeld en Geluid.

Wat is vastgesteld en wat blijft onduidelijk?

Wat is de historische en culturele context?

De serie vangt het Zuid-Limburg van 1914 in een overgangsfase. Het dorp Geleen staat aan de rand van industrialisatie door de Staatsmijn Maurits, terwijl het sociale leven nog wordt gedomineerd door notabelen als de pastoor, de onderwijzer en herenboeren. De bronnen benadrukken dat Schreurs’ werk deels waargebeurd is, gebaseerd op zijn eigen ervaringen als priester.

Het conflict tussen de vooruitstrevende, sociaal bewogen kapelaan Odekerke en de conservatieve pastoor Bonhomme weerspiegelt brede maatschappelijke spanningen van die tijd. De titel verwijst naar de bijnaam die Bonhomme geeft aan zijn ondergeschikte: een “herdershond” die de schappen moet hoeden, maar nooit de leiding krijgt.

Welke bronnen leggen de feiten vast?

De primaire bron voor de productiegegevens is de Nederlandse Wikipedia-pagina over de serie, aangevuld met filmografische databases zoals FilmVandaag en MovieMeter. Het Beeld en Geluid-archief fungeert als officiële depot voor de uitzendingen. YouTube en Internet Archive bieden toegankelijke fragmenten voor het publiek.

Samenvatting

Dagboek van een herdershond blijft een mijlpaal in het Nederlandse televisielandschap. De serie combineert literaire diepgang met sterke acteerprestaties en een authentieke weergave van het Limburgse platteland in 1914. Hoewel volledige streamingmogelijkheden ontbreken, blijft het werk toegankelijk via archieven en fysieke media. De productie markeert een hoogtepunt in de samenwerking tussen Willy van Hemert en Joop van den Ende, met Jo De Meyere in een van zijn meest gekoesterde rollen.

Veelgestelde vragen