Elke dag stappen miljoenen Nederlanders in de bus, maar niet elke lijn wordt even druk gebruikt. De afgelopen jaren verdwenen honderden bushaltes en raakten hele regio’s slechter bereikbaar. Wat gebeurt er met de minst gebruikte buslijnen, en wat betekent dat voor reizigers in kleine kernen?

4 gerelateerde berichten

Bushaltes verdwenen (2018-2023): ruim 1.500 ·
Tekort aan buschauffeurs: grootste van Europa (ca. 15%) ·
Langste buslijn: lijn 300 (Amsterdam-Haarlem, 60 km) ·
Tramlijn 3 Amsterdam: verdwijnt na 124 jaar

Overzicht

1Bevestigde feiten
2Wat onduidelijk is
  • Een officiële openbare lijst van minst gebruikte buslijnen per provincie ontbreekt
  • Hoeveel bussen exact uitvallen door personeelstekort per regio is niet bekendgemaakt
3Tijdlijn-signaal
  • 2018-2023: 1.500 haltes verdwenen
  • 10 maart 2023: RTL meldt dat 90% van Nederlanders buslijnen wil behouden
  • 6 mei 2025: AD: mogelijk geen bussen op zondag of na 19:00 in sommige provincies
  • 2025: Tramlijn 3 verdwijnt
  • 9 januari 2026: RTV Utrecht: U-OV uitval door te weinig overgestapt personeel
4Wat komt hierna
  • Inzet van buurtbussen en flexibel vervoer op afroep
  • Meer investeringen in OV nodig om verdere afschaling te voorkomen

Vijf opvallende cijfers uit de sector laten zien hoe het openbaar vervoer onder druk staat.

De tabel hieronder vat de belangrijkste statistieken samen.

Kenmerk Waarde
Aantal bushaltes in 2023 7% minder dan in 2018 (circa 1.500 minder)
Grootste tekort chauffeurs Nederland (15%) vergeleken met EU-gemiddelde
Langste buslijn Lijn 300: 60 km
Tramlijn 3 Amsterdam Opgeheven na 124 jaar (2025)
Problemen Utrecht U-OV uitval door personeelstekort (2026)

De implicatie: de cijfers bevestigen een trend van structurele krimp in het OV, niet slechts een incident.

Wat is de langste buslijn van Nederland?

Wat is de langste buslijn?

  • De langste buslijn van Nederland is lijn 300 (R-net) tussen Amsterdam en Haarlem, met een lengte van ongeveer 60 kilometer (OVinfo (OV-informatieplatform)).

Dat is bijna twee keer de afstand van Utrecht naar Amersfoort. Lijn 300 verbindt de twee steden via de snelweg A9 en stopt bij Schiphol, waardoor het een belangrijke forensenlijn is.

De paradox: de langste lijn is ook een van de drukste, terwijl in dezelfde provincies juist korte plattelandsdiensten het moeilijk hebben.

Samenvatting: Lijn 300 is de recordhouder, maar de echte uitdaging zit in de honderden korte lijnen die op de tocht staan. Voor reizigers in dorpen betekent een opgeheven lijn al gauw een reistijdverdubbeling naar het ziekenhuis of station.

Is er een tekort aan buschauffeurs?

Waarom wil niemand schoolbuschauffeur worden?

Het gemiddelde Europese tekort ligt rond de 8%, dus Nederland steekt erbovenuit. Vooral streekbussen en schoolvervoer hebben moeite om personeel te vinden.

Het patroon: hogere lonen kunnen het tij keren, maar provincies zetten in op bezuinigingen. Het gevolg is dat ritten worden geschrapt omdat er simpelweg niemand achter het stuur zit.

De paradox

Het OV krijgt een rapportcijfer 7,8 van reizigers, maar dreigt 1,6 miljoen dienstregelingsuren te verliezen door bezuinigingen (Treinreiziger.nl (OV-nieuwssite)).

De boodschap: zonder investeringen blijft het tekort de aanjager van lijnschrappingen.

Waarom verdwijnt lijn 3?

Einde van een tijdperk: tramlijn 3 verdwijnt na 124 jaar uit Amsterdam

De lijn reed van Zoutkeetsgracht naar Flevopark en vervoerde dagelijks tienduizenden reizigers. Met de opening van metrolijn 52 wordt de tram overbodig. Dit is een voorbeeld van hoe grote infrastructurele projecten soms leiden tot het schrappen van klassieke lijnen, ook al waren ze niet de minst gebruikte.

De afweging: voor sommige reizigers wordt de reis sneller, maar wie vlak bij de tramhalte woont, moet verder lopen naar de metro.

Het gevolg: historische lijnen verdwijnen, niet alleen vanwege lage reizigersaantallen maar ook door autonome infrastructuurkeuzes.

Wat verdient een buschauffeur netto per maand?

Wat verdien ik bruto en netto?

Dat is aanzienlijk minder dan het gemiddelde modale inkomen, zeker gezien de onregelmatige uren. Toch is het salaris de afgelopen jaren gestegen, maar niet genoeg om het personeelstekort te dichten.

Het handelsconflict: hogere lonen betekenen duurdere kaartjes of meer subsidie, maar zonder chauffeurs kunnen lijnen niet blijven rijden.

De cijfers onderstrepen de structurele loonkloof in de sector.

Wat is het grootste busbedrijf in Nederland?

Is Novabus eigendom van Volvo?

Qbuzz won de aanbestedingen in regio’s zoals Utrecht en Groningen, en heeft nu het grootste aandeel. Arriva bedient vooral het oosten en zuiden. Novabus levert elektrische bussen aan meerdere vervoerders.

Waarom dit ertoe doet

De marktwerking in het OV leidt tot concurrentie, maar ook tot versnippering: lijnen die net over de provinciegrens vallen, worden soms opgeheven omdat de aanbesteding geen samenhang garandeert (EW Magazine (opinieweekblad)).

De conclusie van deze machtsverschuiving: de reiziger merkt de versnippering vooral aan grensoverschrijdende lijnen die wegvallen.

Tijdlijn: hoe de buslijnen onder druk kwamen

Het signaal: elke stap in deze tijdlijn laat zien dat de druk op het OV gestaag toeneemt, van haltes schrappen tot hele diensten verdwijnen.

Het patroon: wat begint met een enkele halteschrappingsronde eindigt in structurele dienstverlaging.

Bevestigde feiten en wat onduidelijk is

Bevestigde feiten

Wat onduidelijk is

  • Exacte lijst van minst gebruikte buslijnen per provincie is niet openbaar
  • Hoeveel bussen exact uitvallen door personeelstekort per regio

Wat reizigers zeggen

“Negen op de tien Nederlanders willen dat buslijnen in de regio behouden blijven.”

RTL Nieuws (commerciële omroep)

“Het tekort aan buschauffeurs in Nederland is het grootste van Europa, met een tekort van 15%.”

Mobiliteit.nl (vakblad)

“U-OV heeft te maken met uitval omdat te weinig personeel is overgestapt na de aanbesteding.”

RTV Utrecht (regionale omroep)

De boodschap van reizigers en experts is eensluidend: zonder investeringen en een structurele oplossing voor het chauffeurstekort zullen de minst gebruikte buslijnen verder uitdunnen. Voor inwoners van dorpen en kleine steden betekent dat een grotere afhankelijkheid van de auto, of vervoersarmoede.

Gerelateerde lectuur: Rijbewijs verlopen wat nu: stappenplan, boetes en regels · Wat is sociale huur? Uitleg, regels en inkomensgrens

Aanvullende bronnen

appm.nl, zeroemissiebus.nl, elaad.nl

De oorzaken en gevolgen van de minst gebruikte buslijnen in Nederland worden steeds zichtbaarder in de noordelijke provincies, waar het aantal reizigers sterk afneemt.

Mis deze niet

Veelgestelde vragen

Wat is de mooiste buslijn van Nederland?

De mooiste buslijn wordt vaak genoemd: lijn 20 over de Afsluitdijk en lijn 350 door de Veluwe. Er is geen officiële lijst, maar reizigers waarderen vooral lijnen met uitzicht.

Wat is het beste busbedrijf in Nederland?

Dat hangt af van de regio. Qbuzz en Arriva scoren goed, maar ook kleinere vervoerders zoals Hermes krijgen positieve waardering. De OV-Klantenbarometer 2024 gaf een 7,8 voor het OV als geheel (Treinreiziger.nl).

Waarom wil niemand schoolbuschauffeur worden?

Vanwege lage lonen, onregelmatige uren en een hoge werkdruk. Veel chauffeurs stappen over naar het personenvervoer of de goederensector (AD).

Is Novabus eigendom van Volvo?

Ja, Novabus is een busfabrikant en eigendom van Volvo Group (Wikipedia).

Wat zijn de minst gebruikte buslijnen in Nederland?

Er is geen openbare overheidslijst. Uit nieuwsberichten blijkt dat vooral plattelandsdiensten in Overijssel, Drenthe en delen van Utrecht weinig reizigers trekken en als eerste worden geschrapt.

Hoe worden buslijnen in Nederland geschrapt?

Provincies beslissen over het OV in hun regio. Via aanbestedingen bepalen zij welke lijnen worden voortgezet. Dalende reizigersaantallen en bezuinigingen leiden tot schrappingen (OV-NL).

Wat is de impact van het schrappen van bushaltes?

Reizigers moeten langer lopen, de reistijd neemt toe en wie geen auto heeft, raakt geïsoleerd. Ongeveer 10% van de Nederlanders kampt met vervoersarmoede (EW Magazine).

Voor reizigers in dunbevolkte gebieden is de keuze helder: of de overheid en provincies investeren in buurtbussen en flexibel vervoer, of de minst gebruikte buslijnen verdwijnen definitief. Het alternatief is een samenleving waarin een buskaartje geen vanzelfsprekendheid meer is, maar een privilege voor wie toevallig dicht bij een halte woont.

Provincies en het Rijk moeten nu kiezen: investeren in behoud van lijnen, of accepteren dat vervoersarmoede toeneemt.