Wat te doen bij misselijkheid: eten, drinken en houding

Vocht: minstens 1,5 liter per dag (Amsterdam UMC) · Maaltijden: minimaal zes keer per dag iets kleins (Radboudumc (dietetiek van een universiteitsziekenhuis)) · Rechtop na eten: 30-45 min (Thuisarts (Nederlandse patiëntenvoorlichting))

Vocht en het moment van bellen bepalen de eerste uren thuis, en de cijfers hieronder laten zien hoe scherp die grenzen liggen.

Wat kan ik het beste eten als ik misselijk ben?

Het advies komt neer op weinig tegelijk en vaak. Radboudumc raadt aan minimaal zes keer per dag iets kleins te eten, zodat de maag niet leeg raakt. Kies koud voedsel en vermijd sterk ruikende producten zoals ui en knoflook.

Begin na lang niet gegeten met iets lichts, zoals beschuit of bouillon, en eet het koud of lauwwarm (Amsterdam UMC).

Welk fruit helpt tegen misselijkheid?

• Verdund fruitsap staat in de drinklijst van Gezondheid en Wetenschap, naast water, bouillon en gemberthee.
• Niet-zure vruchtensappen noemt Apollo Hospitals (vertaalde ziekenhuisbibliotheek) als heldere, suikerhoudende vloeistof die de maag kan kalmeren.

Wat dit betekent: fruit werkt vooral als vloeistof, niet als maaltijd. Welk fruit je verdraagt, verschilt per persoon, en dat merk je pas als je het probeert.

Wat mag je niet eten bij misselijkheid?

Eén overheidsbron is hier duidelijk: MedlinePlus (Amerikaanse overheidsbron) noemt vette en gefrituurde voeding, sterk gekruid eten, cafeïne, alcohol en koolzuurhoudende dranken als dingen om te laten staan bij misselijkheid.

Is chips goed als je misselijk bent?

• Over chips vonden de bronnen geen eenduidig antwoord, dus dit blijft een persoonlijke proef.
• Chips zijn vaak vet en gefrituurd, en die categorie staat op de vermijdlijst van MedlinePlus.

Wat dit betekent: de lijst met te vermijden voedsel is grof. Laat de zekere vetbommen staan en test de rest één voor één.

Wat kalmeert misselijkheid?

Hier zit de snelste winst, en de volgorde doet ertoe: eerst vocht en kleine hapjes, dan houding en frisse lucht, en medicijnen als laatste stap.

1. Vocht eerst. Drink elke 5 tot 10 minuten een paar slokjes water, bouillon, verdund fruitsap of gemberthee (Gezondheid en Wetenschap). Zodra het beter gaat, kunnen grotere hoeveelheden in één keer.
2. Kleine hapjes. Eet regelmatig iets kleins en kies koud voedsel (Radboudumc).
3. Houding en lucht. Blijf 30-45 min rechtop na het eten (Thuisarts) en zoek frisse lucht (Albert Heijn (gezondheidsartikel van een supermarkt)).
4. Medicijnen als laatste. Neem geneesmiddelen pas na advies van de arts. Ranitidine en omeprazol hebben een advies van niet langer dan 14 dagen zelfzorg (Apotheek Duchateau).

“Drink daarom vaak kleine beetjes. Vooral baby’s en ouderen drogen snel uit.”

Gezondheid en Wetenschap, Belgische richtlijn

Hoe moet je liggen bij misselijkheid?

Het enige concrete houdingsadvies in de bronnen komt van Apollo Hospitals: rechtop zitten en rusten in plaats van liggen, totdat de symptomen afnemen. Over de exacte liggende houding die het meest helpt, zijn de bronnen beperkt, dus dat blijft een persoonlijke afweging.

Kan gember misselijkheid verlichten?

• Gemberthee staat in de drinklijst van Gezondheid en Wetenschap als een van de opties om in slokjes te drinken.
• Volgens Mijnlabtest.nl (commerciële testsite) kan gember bij lichte misselijkheid helpen, en gemberthee is daarvan het best onderzocht.

Helpt cola tegen misselijkheid?

• Koolzuurhoudende dranken staan op de afraadlijst van MedlinePlus.
• Of cola specifiek helpt, is niet onderbouwd in de bronnen die ik heb gezien.

Wat zijn enkele huismiddeltjes tegen misselijkheid?

• Rust nemen: rechtop zitten in plaats van liggen, tot de symptomen afnemen (Apollo Hospitals).
• Frisse lucht: een raam openzetten of ventilatie gebruiken (Albert Heijn).

Wanneer bel je de arts?

De meeste gevallen van misselijkheid en braken kunnen thuis worden behandeld, maar niet alle. Bel de huisarts als de klachten langer aanhouden en je vaak of langer overgeeft, bijna niets kunt eten of drinken, weinig plast, slap, duizelig of suf bent, koorts of buikpijn hebt, afvalt, of dagelijkse dingen niet meer kunt doen (Albert Heijn).

“Neem altijd contact op met uw arts of verpleegkundige als u meerdere keren moet overgeven en dit langer dan 24 uur duurt.”

Amsterdam UMC, patiëntinformatie

“Meestal gaat misselijkheid vanzelf over. Neem contact op met uw huisarts als de klachten aanhouden.”

Albert Heijn, gezondheidsvoorlichting

Bij ziekte door eten belt u dezelfde dag de huisarts als u 12 uur of langer niet hebt geplast, of als u 3 dagen lang 6 keer per dag of vaker diarree hebt (Thuisarts).

Wat dit betekent: de grens ligt niet bij het gevoel, maar bij de tijd en het aantal keren. Wie die grenzen kent, weet wanneer thuiszorg stopt en de arts het werk overneemt.

Wat zijn de oorzaken van misselijkheid bij vrouwen?

De bronnen noemen één oorzaak die duidelijk met vrouwen samenhangt: zwangerschap. Voor de rest gaat het om oorzaken die iedereen kan treffen, zoals voedselinfectie, reizen en de behandeling met chemotherapie.

• Zwangerschap: bel de huisarts of verloskundige als u weinig eet of drinkt of vaak overgeeft (Albert Heijn).
• Zwangerschap: misselijkheid verdwijnt meestal spontaan of door kleine porties, koude dranken en vetarm eten (Pharmacie.be (Belgische apotheekbron)).
• Voedselinfectie: een gewone maag-darmontsteking gaat meestal binnen enkele dagen vanzelf over (Thuisarts).
• Chemotherapie: bel de arts bij ernstig braken van 24 uur of langer, of als u minder dan 1,5 liter per dag kunt drinken (Radboudumc).

Wat dit betekent: zwangerschap is de enige oorzaak in de bronnen die bij vrouwen duidelijk aan het geslacht gekoppeld is. Bij de overige oorzaken telt vooral het verloop van de klachten, niet het geslacht.

Gerelateerde lectuur: waar zit je blinde darm en wanneer moet je naar de arts · wat doet snus met je: effecten en risico’s

Veelgestelde vragen